Twoje dziecko zatyka uszy przy odkurzaczu, unika chodzenia boso po piasku albo wpada w rozpacz, gdy metka drapie mu kark? Wielu rodziców zadaje sobie pytanie, czy to tylko chwilowy kaprys, czy sygnał, że warto poszukać pomocy specjalisty. Integracja sensoryczna (SI) to proces, dzięki któremu mózg odbiera, porządkuje i wykorzystuje informacje płynące ze zmysłów – dotyku, słuchu, wzroku, ruchu i równowagi. Gdy ten proces przebiega nieharmonijnie, dziecko może reagować pozornie „nieadekwatnie” na bodźce, które inne dzieci ledwo zauważają. W tym poradniku wyjaśniamy spokojnie, czym jest integracja sensoryczna, jakie sygnały warto obserwować oraz jak wygląda terapia SI dla dzieci w Kielcach.
Czym jest integracja sensoryczna?
Integracja sensoryczna to naturalny proces neurologiczny, w którym mózg nieustannie odbiera sygnały ze wszystkich zmysłów i łączy je w spójny obraz otoczenia. Dzięki temu procesowi dziecko potrafi na przykład złapać piłkę (łącząc wzrok z ruchem), spokojnie usiedzieć na dywanie (czując własne ciało w przestrzeni) czy nie przestraszyć się głośnego dźwięku odkurzacza. U większości dzieci proces integracji dojrzewa samoistnie wraz z wiekiem i codziennymi doświadczeniami. U niektórych maluchów mózg ma jednak trudność z prawidłowym przetwarzaniem tych sygnałów – wtedy mówimy o trudnościach w przetwarzaniu sensorycznym, a pomóc może terapia integracji sensorycznej (SI).
Jakie sygnały mogą wskazywać na trudności w przetwarzaniu bodźców?
Żaden z poniższych sygnałów sam w sobie nie oznacza diagnozy. To jedynie wskazówki, które warto obserwować i – jeśli powtarzają się i utrudniają dziecku codzienne funkcjonowanie – skonsultować ze specjalistą.
- Nadwrażliwość dotykowa – dziecko unika brudzenia rąk, protestuje przy myciu głowy, przeszkadzają mu metki lub szwy w ubraniach.
- Nadwrażliwość słuchowa – zatyka uszy przy odkurzaczu, suszarce czy głośnej muzyce, źle znosi hałas w grupie rówieśniczej.
- Trudności z równowagą i ruchem – unika huśtawek i karuzeli albo przeciwnie, bez końca kręci się i buja, szukając mocnych wrażeń.
- Niezgrabność ruchowa – częste potykanie się, trudności z chwytaniem przedmiotów, niechęć do zabaw ruchowych.
- Wybiórczość pokarmowa – silna niechęć do określonych konsystencji lub tekstur jedzenia.
- Trudności z koncentracją w grupie – łatwe rozpraszanie się, przebodźcowanie w hałaśliwym, kolorowym otoczeniu sali przedszkolnej.
Jeśli rozpoznajesz kilka z tych sygnałów u swojego dziecka, to dobry moment, by porozmawiać o tym ze specjalistą – nie po to, by się martwić, ale by zrozumieć, jak najlepiej wesprzeć malucha.
Kto stawia diagnozę i jak wygląda proces?
Ocenę integracji sensorycznej przeprowadza terapeuta SI posiadający odpowiednie kwalifikacje. Proces zwykle obejmuje wywiad z rodzicami, obserwację dziecka podczas swobodnej i ukierunkowanej aktywności ruchowej oraz standaryzowane próby kliniczne. Trudności sensoryczne mogą być też zauważone i opisane podczas diagnozy w poradni psychologiczno-pedagogicznej, zwłaszcza gdy współwystępują z innymi wyzwaniami rozwojowymi, np. ze spektrum autyzmu.
Jak wyglądają zajęcia terapii SI w praktyce?
Zajęcia SI odbywają się w specjalnie przystosowanej sali, wyposażonej m.in. w huśtawki terapeutyczne, materace, tunele czy piłki rehabilitacyjne. Terapeuta prowadzi dziecko przez zabawowe, ale precyzyjnie zaplanowane aktywności ruchowe, które dostarczają mózgowi kontrolowanej dawki bodźców – dotykowych, przedsionkowych (związanych z równowagą) i proprioceptywnych (związanych z czuciem własnego ciała). Z zewnątrz to często wygląda po prostu jak wesoła zabawa – i to jest zamierzone, bo dziecko uczy się najskuteczniej właśnie poprzez ruch i przyjemne doświadczenie.
Czy terapia SI jest tylko dla dzieci ze spektrum autyzmu?
Nie. Trudności w przetwarzaniu sensorycznym mogą dotyczyć dzieci ze spektrum autyzmu, ale też dzieci z ADHD, dzieci urodzonych przedwcześnie oraz maluchów rozwijających się typowo, u których proces integracji sensorycznej z różnych powodów przebiega wolniej. Terapia SI jest elementem wsparcia dopasowanym do indywidualnego profilu sensorycznego dziecka, a nie tylko jednej diagnozy.
Terapia integracji sensorycznej w Przedszkolu Baja Patataja
W naszej placówce terapia SI jest jednym z elementów kompleksowego wsparcia, jakie zapewniamy dzieciom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – obok zajęć z logopedą, psychologiem, pedagogiem i fizjoterapeutą. Każdy plan terapeutyczny dopasowujemy do Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET) dziecka. Dzięki dotacjom z budżetu miasta terapia SI dla dzieci z orzeczeniem jest u nas bezpłatna. Z naszej oferty korzystają rodziny nie tylko z Kielc, ale i z okolicznych miejscowości, takich jak Bilcza czy Morawica.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak wygląda cała ścieżka wsparcia w naszym przedszkolu, sprawdź także nasze poprzednie poradniki: Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego – jak je uzyskać i co daje dziecku? oraz Jak wybrać odpowiednie miejsce dla dziecka z autyzmem?. Zapraszamy też do zapoznania się z pełną ofertą przedszkola specjalnego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy terapia SI jest płatna? Dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego terapia SI w naszym przedszkolu jest bezpłatna – dzięki dotacjom z budżetu miasta.
W jakim wieku można rozpocząć terapię SI? Terapię integracji sensorycznej można rozważyć już u małych dzieci, jednak ostateczną ocenę i decyzję o rozpoczęciu zajęć zawsze podejmuje specjalista po obserwacji dziecka.
Jeśli obserwujesz u swojego dziecka opisane wyżej sygnały i zastanawiasz się, jak może wyglądać dla niego wsparcie, chętnie porozmawiamy o tym podczas konsultacji. Umów się z nami i sprawdź, jak możemy pomóc Twojemu dziecku rozwijać się we własnym tempie, w bezpiecznym i przyjaznym otoczeniu.
📍 ul. Prosta 13/1B, 25-371 Kielce 📞 +48 41 343 11 01 ✉️ przedszkole@bajapatataja.pl
